Mediation in strafzaken

Wanneer het strafproces nog niet is afgerond, kunnen de betrokkenen - naast bemiddeling buiten het strafrecht - overwegen om voor mediation in strafzaken te kiezen. Lees verder wat dit betekent en wat de verschillen met bemiddeling buiten het strafrecht zijn.

In mediation in strafzaken wordt aan justitie teruggekoppeld wat de bemiddeling heeft opgeleverd. De bemiddeling en het behaalde herstel weegt daardoor mee in de vervolging of afdoeningsbeslissing. Het is voor deelnemers belangrijk om na te denken en met de bemiddelaar of andere professional te bespreken, of deze vorm van bemiddeling hen past.

Verschillen met bemiddeling buiten het strafrecht:

  • In een mediation tekenen de deelnemers een startovereenkomst met daarin afspraken over het bemiddelingsproces en de vertrouwelijkheid van de gesprekken.
  • Na afloop van de mediation wordt met alle deelnemers samen een eindovereenkomst opgesteld die naar justitie (of andere belanghebbende partij) wordt gestuurd. In de eindovereenkomst staan bijvoorbeeld gemaakte afspraken of een kort verslag van het mediationgesprek.
  • Een mediation zal voor de zitting of vervolgbeslissing plaats dienen te vinden om mee te kunnen wegen. Hierdoor het nodig zijn de mediation binnen bepaalde tijd te voltooien.
  • Bij mediation in strafzaken vindt altijd een terugkoppeling aan justitie plaats of de bemiddeling wel of niet heeft plaatsgevonden.
  • Mediation in strafzaken vinden plaats op initiatief van de Officier van Justitie. Bij bemiddeling buiten het strafrecht is een van de partijen de initiatiefnemer.

Overeenkomsten

Bij zowel herstelbemiddeling buiten het strafrecht als mediation in strafzaken geldt dat:

  • deelname vrijwillig is en dat de inhoud van de bemiddeling vertrouwelijk is. De betrokkenen bepalen in het bijzijn van de bemiddelaar of en wat er over de bemiddeling aan anderen teruggekoppeld.
  • Beide bemiddelingsvormen hebben het doel om tot bemiddeld contact te komen, stellen de behoeften van de deelnemers centraal en laten partijen zelf bepalen wat er hersteld dient te worden en op welke wijze dit vorm te geven. 
  • Beiden kunnen ingezet worden bij alle type delicten. 
  • In alle gevallen zijn de bemiddelingen en mediations door Perspectief vrijwillig, vertrouwelijk en onder begeleiding van een onafhankelijke en professionele bemiddelaar.

Wetgeving

Hieronder volgt het artikel 51h uit het Wetboek voor strafvordering dat relevant is voor bemiddeling in het strafrecht:
1. Het Openbaar Ministerie bevordert dat de politie in een zo vroeg mogelijk stadium het slachtoffer en de verdachte informeert over de mogelijkheden tot herstelrecht voorzieningen waaronder bemiddeling.
2. Indien een bemiddeling tussen het slachtoffer en de verdachte tot een overeenkomst heeft geleid, houdt de rechter, indien hij een straf en maatregel oplegt, daarmee rekening.
3. Het Openbaar Ministerie bevordert bemiddeling tussen het slachtoffer en de veroordeelde, nadat het zich ervan heeft vergewist dat dit de instemming heeft van het slachtoffer.
4. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld betreffende bemiddeling tussen het slachtoffer en de veroordeelde.

Perspectief Herstelbemiddeling biedt zowel bemiddeling buiten het strafrecht als mediation in strafzaken aan. In dit overzicht worden kort de verschillen weergegeven.